--- title: "Co się dzieje z cenami rzepaku? Aktualnie, prognoza i wpływ rynków" description: "Ceny rzepaku od miesięcy przyciągają uwagę rolników, analityków i skupów – bo zachowują się wyjątkowo niejednorodnie. Giełdowe notowania rosną, ale cena w skupie wcale nie musi za nimi nadążać, a prognozy na kolejny sezon wyglądają inaczej niż bieżące kwotowania. W tym artykule wyjaśnię, co aktualnie dzieje się z cenami rzepaku, jakie siły nimi rządzą i" date: 2026-09-28 author: "Jan Malinowski" url: "https://lepszeplony.pl/co-sie-dzieje-z-cenami-rzepaku/" categories: - "Rzepak" tags: - "R8" --- **Ceny rzepaku od miesięcy przyciągają uwagę rolników, analityków i skupów – bo zachowują się wyjątkowo niejednorodnie.** **Giełdowe notowania rosną, ale cena w skupie wcale nie musi za nimi nadążać, a prognozy na kolejny sezon wyglądają inaczej niż bieżące kwotowania.** **W tym artykule wyjaśnię, co aktualnie dzieje się z cenami rzepaku, jakie siły nimi rządzą i czy warto wstrzymać się ze sprzedażą.** **Najważniejsze informacje z tego artykułu:** - Ceny rzepaku są aktualnie wysokie, ale wynikają z krótkoterminowego napięcia między podażą a popytem tłoczni, a nie ze strukturalnego deficytu. - Na MATIF-ie kontrakt sierpniowy osiągał w lipcu szczyt ponad 560 EUR/t, po czym spadł do około 521 EUR/t w końcu sierpnia. - W Polsce średnia cena skupu w połowie sierpnia wynosiła około 2315 zł/t, a zakres ofert sięgał od 2120 do nawet 2420 zł/t. - USDA prognozuje rekordową globalną produkcję rzepaku w sezonie 2026/27 na poziomie 96,9–97,6 mln ton, co ogranicza potencjał trwałego wzrostu cen. - Polska cena skupu zależy od trzech elementów – notowań MATIF, kursu EUR/PLN i lokalnego basisu – których nie można analizować osobno. **Na skróty:** [Pokaż](#) [ Co się dzieje z cenami rzepaku – aktualny obraz rynku? ](#Co_sie_dzieje_z_cenami_rzepaku_-_aktualny_obraz_rynku) [ Ceny rzepaku w Polsce – ile płacą skupy? ](#Ceny_rzepaku_w_Polsce_-_ile_placa_skupy) [ Co wpływa na ceny rzepaku – skąd ta drożyzna? ](#Co_wplywa_na_ceny_rzepaku_-_skad_ta_drozyzna) [ Dlaczego rzepak tanieje albo może zacząć tanieć? ](#Dlaczego_rzepak_tanieje_albo_moze_zaczac_taniec) [ Globalna produkcja i bilans podaży – co mówią prognozy? ](#Globalna_produkcja_i_bilans_podazy_-_co_mowia_prognozy) [ Czy warto teraz sprzedawać rzepak, czy czekać? ](#Czy_warto_teraz_sprzedawac_rzepak_czy_czekac) [ Scenariusze na kolejne miesiące – jak mogą się zachować ceny rzepaku? ](#Scenariusze_na_kolejne_miesiace_-_jak_moga_sie_zachowac_ceny_rzepaku) [ Podsumowanie ](#Podsumowanie) [ FAQ ](#FAQ) Co się dzieje z cenami rzepaku – aktualny obraz rynku? ------------------------------------------------------ Rzepak jest drogi. Ale ta drożyzna ma konkretne podłoże i konkretne ograniczenia, o których warto wiedzieć przed podjęciem decyzji o sprzedaży. Na giełdzie MATIF (paryska giełda kontraktów terminowych, na której wyznaczane są europejskie ceny rzepaku) kontrakt sierpniowy osiągał w lipcu przejściowo ponad 560 EUR/t. To poziom historycznie wysoki, choć daleki od szczytu z 2022 roku, kiedy notowania przekraczały 800 EUR/t po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Do końca sierpnia ceny wróciły w okolice 521 EUR/t – o ponad 3% poniżej poprzedniego dnia, ale wciąż około 9% powyżej poziomu sprzed roku. Kontrakt listopadowy przez całą drugą połowę sierpnia trzymał się w przedziale 535–540 EUR/t. **Rynek nie rósł równomiernie.** W maju i czerwcu dominowały obawy o plony w Europie – susza, upały i niskie prognozy zbiorów podnosiły premię pogodową. W lipcu dołączył do tego niepokój o warunki w Kanadzie. Po żniwach presja podażowa zatrzymała wzrosty, ale nie wywołała gwałtownego załamania, bo unijne tłocznie absorbo­wały nowy surowiec wyjątkowo sprawnie. W rezultacie rynek przeszedł ze fazy premii pogodowej do fazy, którą rynkowi analitycy określają jako mocna podaż spot przy mocnym popycie przerobowym. Jeden sygnał zwraca szczególną uwagę. **W połowie lipca kontrakty sierpniowe i listopadowe były wyceniane niemal identycznie** – to tak zwana płaska krzywa terminowa, która oznacza, że rynek nie daje rolnikom premii za przechowywanie ziarna. Kontrakty na lata 2027–2028 były już wyraźnie niższe, w pobliżu 500 EUR/t lub poniżej. Taka struktura nie sygnalizuje trwałego niedoboru. To raczej bieżąca premia za ryzyko podażowe, która powinna słabnąć wraz z normalizacją zbiorów na świecie. ### Ceny rzepaku w Polsce – ile płacą skupy? W Polsce cena skupu poruszała się w tym sezonie dynamicznie. W lutym średnia wynosiła około 2150–2155 zł/t, czyli o ponad 10% mniej niż rok wcześniej. Pod koniec czerwca kontrakty rosły do 2180–2220 zł/t, po czym na początku lipca – przy starcie zbiorów i spadku cen ropy – cofnęły się o 20–40 zł/t. Po żniwach sytuacja się odwróciła: **w połowie sierpnia średnia cena skupu wynosiła już około 2315 zł/t**, a zakres ofert rynkowych sięgał od 2120 do 2400 zł/t. Pojedyncze zakłady oferowały nawet 2420 zł/t bez żadnych dopłat jakościowych. Wzrost krajowych cen był szybszy niż zmiana notowań giełdowych. To oznacza, że basis – lokalna premia ponad parytet MATIF przeliczony na złote – umocnił się. Taki sygnał zazwyczaj pojawia się wtedy, gdy odbiorcy fizyczni mają trudności z pozyskaniem surowca albo gdy rolnicy ograniczają sprzedaż bezpośrednio po żniwach. Polska cena skupu to wypadkowa trzech oddzielnych elementów, które warto śledzić niezależnie: - **Notowania MATIF** – wyznaczają europejski parytet; wzrost o 10 EUR/t nie musi się bezpośrednio przełożyć na złote. - **Kurs EUR/PLN** – jeśli złoty się umacnia, wzrost MATIF-u jest częściowo kasowany na przeliczeniu; w praktyce kurs może zabrać lub oddać kilkadziesiąt złotych z każdej tony. - **Basis krajowy** – różnica między ceną fizyczną w skupie a parytetem giełdowym; zależy od kosztów transportu, dostępności surowca, popytu tłoczni i jakości partii. > **Wskazówka:** Patrząc na aktualne oferty skupu, nie porównuj ich bezpośrednio z notowaniami MATIF bez uwzględnienia kursu EUR/PLN i lokalnego basisu. Oferta zakładu leżącego blisko portu może wyglądać gorzej niż zakładu w głębi kraju – aż do momentu, gdy sprawdzisz warunki odbioru i potrącenia jakościowe. Sam obserwuję ten mechanizm od lat: rolnicy często nie doszacowują wpływu basisu. Widzą, że MATIF rośnie, i oczekują proporcjonalnego wzrostu skupu – tymczasem przy aprecjacji złotego skup może w tym czasie stać w miejscu albo nawet delikatnie spaść. [Przeczytaj: Jak zrobić kosę boczną do rzepaku – poradnik krok po kroku](https://lepszeplony.pl/jak-zrobic-kose-boczna-do-rzepaku/) Co wpływa na ceny rzepaku – skąd ta drożyzna? --------------------------------------------- Wysokie ceny rzepaku nie biorą się z jednego miejsca. To efekt nakładania się kilku sił działających jednocześnie, z których część jest przejściowa, a część strukturalna. **Popyt tłoczni jest teraz wyjątkowo silny.** Unijne zakłady tłuszczowe przerabiają rekordowe ilości nasion, bo marże na oleju są dobre, a popyt na biodiesel – stabilny. USDA prognozuje globalną produkcję oleju rzepakowego na około 37,2 mln ton i śruty rzepakowej na 53,2 mln ton – oba poziomy to rekordy. Tłocznie płacą za surowiec tyle, ile wynika z całego bilansu przerobu: wartość oleju plus wartość śruty minus koszty produkcji. Jeśli ceny śruty rzepakowej spadają (bo konkuruje z tanią śrutą sojową), zakłady mają mniejszą marżę i kupują ostrożniej – nawet gdy olej jest drogi. To mechanizm, który wielu rolników pomija. Cena ropy naftowej działa jako dodatkowy kanał transmisji. Droższa ropa poprawia konkurencyjność biodiesla i podnosi wartość olejów roślinnych, co wspiera marże tłoczni. W sierpniu Brent utrzymywał się powyżej 80 USD za baryłkę – jeden z czynników, który podtrzymywał wysokie ceny skupu w Polsce. Gdyby ropa osłabła, presja spadkowa pojawiłaby się najpierw na oleju, potem na marżach tłoczenia, a dopiero w końcu – na cenie nasion. Regulacje biopaliwowe UE (tzw. dyrektywa RED i wymogi ISCC) tworzą dodatkowy popyt na rzepak z certyfikacją zrównoważonego rozwoju. **Rzepak unijny ma tu przewagę nad olejem palmowym i sojowym**, które w regulacjach dotyczących pośredniej zmiany użytkowania gruntów wypadają gorzej. To nie powoduje skoku cen, ale działa jak podłoga – ogranicza ryzyko gwałtownego załamania popytu przemysłowego, nawet przy rosnącej podaży. Czynniki aktualnie wspierające ceny rzepaku: - Wysoki przerób tłoczni i dobre marże na oleju rzepakowym. - Popyt biodieselowy podtrzymywany przez ceny ropy i mandaty biopaliwowe. - Ryzyko pogodowe w Europie i Kanadzie, które przez kilka miesięcy generowało premię. - Ograniczona bieżąca dostępność surowca między sezonami – płaska krzywa terminowa. - Wysoki basis krajowy w Polsce – tłocznie konkurowały o surowiec. Czynniki ograniczające dalszy wzrost: - Rekordowa produkcja globalna prognozowana przez USDA na 96,9–97,6 mln ton w sezonie 2026/27. - Rosnące zapasy kanoli w Kanadzie – 10 mln ton na koniec marca 2026, o 27,4% więcej rok do roku. - Konkurencja tańszego oleju palmowego i sojowego na rynku olejów roślinnych. - Wysokie stopy procentowe ograniczające skłonność skupów i przetwórców do budowania zapasów. ![Zmiany cen rzepaku](https://lepszeplony.pl/wp-content/uploads/2026/09/bodyimg-44.jpg) Dlaczego rzepak tanieje albo może zacząć tanieć? ------------------------------------------------ To pytanie zadaje sobie teraz wielu rolników, bo po letnim szczycie ceny zaczęły się obniżać. Mechanizm jest prosty: **rynek zdyskontował już premię pogodową i bieżące napięcie podażowe**, a teraz coraz więcej uwagi skupia się na prognozach globalnych. Dane są klarowne. Produkcja rzepaku na świecie rośnie szybciej niż zużycie, a zapasy końcowe mają się zwiększyć. Analiza czeskiego rynku z lat 2010–2024 potwierdziła statystycznie, że po każdym silnym wzroście cen nastąpił okres normalizacji – maksimum z 2022 roku na poziomie około 19 887 CZK za tonę było ekstremalnym skokiem, po którym ceny wróciły do niższych poziomów. Podobny schemat obserwowano na kanadyjskiej giełdzie ICE: rekord 1226 CAD za tonę w maju 2023 roku, a potem korygowanie do przedziału 560–750 CAD. Potencjalny scenariusz spadku cen rzepaku wyglądałby tak: 1. Potwierdzenie wysokich zbiorów w Europie i na świecie. 2. Poprawa przepływów eksportowych z Ukrainy i Australii. 3. Spadek cen ropy naftowej poniżej 70–75 USD za baryłkę, co osłabi marże biodieselowe. 4. Obniżenie cen oleju palmowego lub sojowego, które zastąpią olej rzepakowy w części zastosowań przemysłowych. 5. Przejście krzywej MATIF w contango – czyli sytuację, gdy kontrakty odległe są wyraźnie droższe od bliskich, co oznacza, że rynek spodziewa się rosnącej dostępności surowca. [Przeczytaj: Kiedy siać rzepak na poplon? Termin i zasady siewu](https://lepszeplony.pl/kiedy-siac-rzepak-na-poplon/) **Szczególnie ważny jest ten ostatni punkt.** Kiedy rynek przestaje nagradzać natychmiastową dostawę i zaczyna premiować cierpliwość, to sygnał, że presja podażowa słabnie. Warto to obserwować przy każdej analizie decyzji o momencie sprzedaży. > **Wskazówka:** Jeśli obserwujesz krzywą terminową na MATIF i widzisz, że kontrakt listopadowy jest wyraźnie tańszy od kontraktu sierpniowego, rynek mówi ci, że bieżące napięcie jest przejściowe. Przy odwrotnej sytuacji (contango) – bieżący surowiec jest tańszy od kontraktów na przyszłość, co może zachęcać do przechowania, ale tylko jeśli premia pokrywa koszty suszenia, magazynowania i finansowania. Globalna produkcja i bilans podaży – co mówią prognozy? ------------------------------------------------------- **USDA prognozuje globalną produkcję rzepaku w sezonie 2026/27 na rekordowe 96,9–97,6 mln ton**, wobec 95,5 mln ton w sezonie poprzednim i 86,3 mln ton dwa sezony wcześniej. Wzrost jest systematyczny i wyraźnie szybszy niż przyrost popytu. Popyt nie znika – przesuwa się. Eksport nasion traci na znaczeniu, bo coraz więcej surowca jest przerabiane lokalnie. To właśnie dlatego globalne ceny nasion nie rosną proporcjonalnie do wzrostu popytu na olej: wartość zostaje zatrzymana na etapie przerobu, a nie przechodzi na producenta ziarna. Kanada zebrała w 2025 roku około 21,8 mln ton kanoli. Na koniec marca 2026 zapasy wynosiły 10 mln ton – o 27,4% więcej rok do roku. Eksport kanadyjskiej kanoli spadł o 36,1%, głównie z powodu ograniczeń na rynku chińskim, co oznacza, że część surowca trafiła do krajowego przerobu. Dla Europy jest to ważny sygnał: Kanada może pozostawać dostawcą alternatywnym, ale jej kanola docierająca do UE jest ograniczona certyfikacyjnie – odmiany GMO nie spełniają wymogów dyrektyw biopaliwowych RED/ISCC, więc większą rolę odgrywają kontrakty z sektorem niespożywczym. Zbiory unijne w sezonie 2025/26 wyniosły 20,2–20,5 mln ton, wobec zaledwie 16,8 mln ton rok wcześniej. To duży skok, ale tłocznie unijne mogą przerabiać więcej niż wynosi krajowa produkcja, dlatego import pozostaje strukturalnie konieczny. W tym sezonie importowano około 5,4 mln ton – o 29% mniej niż rok wcześniej, głównie dlatego, że krajowe zbiory były lepsze. Struktura importu do UE w sezonie 2025/26: Kraj pochodzeniaWolumen importuAustraliaok. 2,14 mln tonUkrainaok. 1,60 mln tonKanadaok. 0,87 mln tonUkraina, co warto odnotować, stopniowo przesuwa się z eksportu nasion w kierunku eksportu oleju. Import ukraińskiego oleju rzepakowego do UE wzrósł do 523 tys. ton, z czego 354 tys. ton pochodziło bezpośrednio z Ukrainy. To oznacza, że ukraiński wpływ na rynek nasion może słabnąć, ale wpływ na rynek olejów – rosnąć. ![Wzrost cen rzepaku na rynku światowym](https://lepszeplony.pl/wp-content/uploads/2026/09/bodyimg2-44.jpg) Czy warto teraz sprzedawać rzepak, czy czekać? ---------------------------------------------- To pytanie, które pojawia się w rozmowach z rolnikami każdego sezonu. Nie ma na nie jednej odpowiedzi, bo zależy od sytuacji konkretnego gospodarstwa – ale można zarysować ramy decyzji. Przy obecnym basisie utrzymującym się powyżej parytetu MATIF sprzedaż części partii na rynku fizycznym jest uzasadniona. **Tłocznie, które mają problem z pozyskaniem surowca, płacą premię** – i ta premia może nie utrzymać się w kolejnych miesiącach, gdy rynek zacznie dyskontować lepszą dostępność ziarna po globalnych żniwach. Jednocześnie pełne zamknięcie pozycji od razu po żniwach odcina możliwość skorzystania z ewentualnej premii pogodowej jesienią albo z dodatkowego wzrostu basisu. W poprzednich sezonach różnica między ceną żniwną a zimową bywała wyższa niż koszt przechowania – ale tylko wtedy, gdy krzywa terminowa była płaska lub odwrócona (backwardacja). Przy contango – gdy kontrakty grudniowe i lutowe są wyraźnie droższe od sierpniowych – przechowanie staje się opłacalne samo w sobie. Decyzja o momencie sprzedaży powinna uwzględniać: - **Aktualny basis** – czy skup płaci premię powyżej parytetu, czy poniżej? - **Krzywa MATIF** – płaska, backwardacja czy contango? - **Kurs EUR/PLN** – czy złoty się umacnia, co może skasować część wzrostu MATIF-u? - **Koszty przechowania** – suszenie, magazynowanie, finansowanie i ryzyko utraty jakości. - **Parametry jakościowe partii** – oleistość poniżej standardu (zwykle około 40%) powoduje potrącenia, które mogą sprawić, że pozornie dobra cena jest gorsza od niższej oferty z lepszymi warunkami odbioru. Warto też pamiętać, że niskie ceny rzepaku nie zawsze oznaczają trudną sytuację dla gospodarstwa – jeśli jednocześnie tanieją nawozy azotowe i środki ochrony roślin. Bardziej miarodajna jest relacja ceny rzepaku do kosztu jednostkowego azotu i ochrony niż sama cena za tonę. Aktualnie znajdziesz więcej informacji o tym, [ile kosztuje tona rzepaku](https://lepszeplony.pl/ile-kosztuje-tona-rzepaku/) w różnych punktach skupu i jakie czynniki kształtują lokalne stawki. > **Wskazówka:** Przed podjęciem decyzji o sprzedaży sprawdź nie tylko cenę nominalną, ale też warunki odbioru: tolerancję wilgotności, minimalny poziom oleistości i potrącenia za zanieczyszczenia. Dwie oferty różniące się o 50 zł/t mogą mieć taki sam efekt netto albo nawet odwrócone relacje – w zależności od jakości Twojej partii. Scenariusze na kolejne miesiące – jak mogą się zachować ceny rzepaku? --------------------------------------------------------------------- Rynek rzepaku jest teraz w miejscu, w którym kilka różnych scenariuszy jest jednakowo możliwych. Żaden nie jest pewny. [Przeczytaj: Co daje rzepak na poplon? Korzyści dla gleby i upraw](https://lepszeplony.pl/co-daje-rzepak-na-poplon/) **Scenariusz bazowy** zakłada utrzymanie wysokich, ale zmiennych cen przez jesień, z ograniczonym potencjałem dalszego wzrostu. Rekordowa produkcja globalna i odbudowa zapasów tworzą sufit dla notowań. Mocny popyt przerobowy, biodieselowy i ryzyko pogodowe działają jako podłoga, ograniczając gwałtowne spadki. **Scenariusz wzrostowy** wymagałby jednoczesnego wystąpienia kilku warunków: - Pogorszenia zbiorów w UE lub Kanadzie z powodu suszy lub chorób. - Dalszego wzrostu cen ropy i olejów roślinnych. - Ograniczenia eksportu z Ukrainy lub nowych regulacji biopaliwowych zwiększających popyt na rzepak unijny. Sam wzrost popytu na biodiesel bez ograniczenia podaży nasion nie wystarczy do trwałego przebicia obecnych poziomów. **Scenariusz spadkowy** staje się bardziej prawdopodobny, gdy: - Globalna produkcja zostanie potwierdzona na rekordowych poziomach. - Poprawa logistyki eksportowej z Ukrainy i Australii zwiększy dostępność surowca w UE. - Ceny ropy i olejów konkurencyjnych (palmowego, sojowego) zaczną spadać. - Krzywa MATIF przejdzie w wyraźne contango. Z doświadczenia powiem wprost: sezon 2023 był dobrą lekcją dla tych, którzy czekali z sprzedażą zbyt długo. Ceny, które w maju 2023 roku wydawały się wyjściowym poziomem do odbicia, do końca roku istotnie się obniżyły. Rynek rzepaku potrafi zmieniać kierunek gwałtownie i bez wyraźnego sygnału ostrzegawczego – szczególnie gdy zmienia się korelacja z ropą albo gdy nachodzi duża podaż z Australii. Badania potwierdzają tę obserwację. Analiza zmienności notowań MATIF z lat 1999–2009 wykazała, że korelacja cen rzepaku z ropą naftową rosła w czasie kryzysów i pozostawała podwyższona po ich zakończeniu. Oznacza to, że każdy silny ruch na rynku energii będzie coraz szybciej i silniej przekładał się na rzepak. Jednocześnie zmienność rynku rzepaku jest intensywna, ale niekoniecznie długotrwała – okresy silnych wzrostów i spadków bywają krótkie. Podsumowanie ------------ Ceny rzepaku są aktualnie wysokie, ale ta siła wynika z krótkoterminowego napięcia między popytem tłoczni a ograniczoną bieżącą podażą, a nie z globalnego deficytu surowca. MATIF w lipcu przekroczył 560 EUR/t, po czym skorygował do 521 EUR/t w końcu sierpnia, a polskie skupy płaciły średnio około 2315 zł/t przy wyraźnie umocnionym basisie. Prognozowana rekordowa produkcja globalna na poziomie 96,9–97,6 mln ton w sezonie 2026/27 ogranicza przestrzeń do dalszego trwałego wzrostu cen rzepaku. Decyzja o momencie sprzedaży powinna uwzględniać nie tylko MATIF, ale też kurs EUR/PLN, basis krajowy i koszty przechowania. FAQ --- ### Q: Jak często zmieniają się ceny rzepaku w skupach? A: Skupy aktualizują cenniki zazwyczaj raz w tygodniu, choć przy dużej zmienności MATIF lub kursu walutowego zmiany mogą pojawiać się częściej – nawet kilka razy w tygodniu. ### Q: Czym różni się cena rzepaku na MATIF od ceny w polskim skupie? A: MATIF to cena giełdowa w euro za tonę. Cena krajowa zależy od kursu EUR/PLN i basisu – lokalnej premii lub dyskonta wynikającego z kosztów logistyki i sytuacji rynkowej w danym regionie. ### Q: Czy oleistość ziarna wpływa na cenę skupu? A: Tak. Większość kontraktów odnosi cenę do standardu oleistości na poziomie około 40%. Partia o niższej oleistości podlega potrąceniu, co może istotnie obniżyć ostateczną wypłatę mimo dobrej ceny nominalnej. ### Q: Czy przechowanie rzepaku przez kilka miesięcy jest opłacalne? A: Zależy od struktury krzywej terminowej, kosztów suszenia i magazynowania oraz ryzyka utraty jakości. Opłacalne jest przy backwardacji (bliskie kontrakty droższe od dalszych), ryzykowne przy contango. ### Q: Jakie certyfikacje mogą podnieść cenę sprzedawanego rzepaku? A: Certyfikacja ISCC lub RSB potwierdza zrównoważone pochodzenie surowca i jest wymagana przez odbiorców z sektora biopaliw. Rzepak z taką dokumentacją bywa łatwiej zbywalny i może uzyskać lepsze warunki kontraktu.