--- title: "Co produkuje się z kukurydzy? Produkty spożywcze, pasze i biopaliwa" description: "Kukurydza to jeden z najszerzej przetwarzanych surowców roślinnych na świecie – z jednej rośliny powstają setki produktów, od płatków śniadaniowych po biodegradowalne implanty medyczne. Skala jej przetwarzania jest tak duża, że światowa produkcja w sezonie 2021/22 przekroczyła 1 225 mln ton, a sama Polska zwiększyła zbiory z 9,23 do 40,4 mln ton między rokiem 2000" date: 2026-07-31 author: "Jan Malinowski" url: "https://lepszeplony.pl/co-produkuje-sie-z-kukurydzy/" categories: - "Kukurydza" tags: - "K1" --- **Kukurydza to jeden z najszerzej przetwarzanych surowców roślinnych na świecie – z jednej rośliny powstają setki produktów, od płatków śniadaniowych po biodegradowalne implanty medyczne.** **Skala jej przetwarzania jest tak duża, że światowa produkcja w sezonie 2021/22 przekroczyła 1 225 mln ton, a sama Polska zwiększyła zbiory z 9,23 do 40,4 mln ton między rokiem 2000 a 2013.** **Ten artykuł pokazuje, co konkretnie produkuje się z kukurydzy – w rozbiciu na żywność, pasze, przemysł chemiczny, biopaliwa i materiały.** **Najważniejsze informacje z tego artykułu:** - Z kukurydzy wytwarza się szeroką gamę produktów spożywczych, paszowych i przemysłowych, w tym mąkę, kaszę, olej, skrobię, syropy glukozowe i bioetanol. - Skrobia kukurydziana odpowiada za ponad 85% globalnej produkcji skrobi i trafia zarówno do żywności, jak i do przemysłu papierniczego, budowlanego i tekstylnego. - Kukurydza jest głównym surowcem do produkcji bioetanolu – z 1 tony ziarna można uzyskać od 340 do 410 litrów etanolu. - Z cukrów kukurydzianych powstają bioplastiki, kwas mlekowy, PLA, kwas cytrynowy i ksantan stosowany jako zagęstnik w żywności i kosmetykach. - Produkty uboczne przetwórstwa kukurydzy, takie jak DDGS i olej kukurydziany, mają samodzielne zastosowania paszowe i przemysłowe. **Na skróty:** [Pokaż](#) [ Co produkuje się z kukurydzy – przegląd produktów i zastosowań ](#Co_produkuje_sie_z_kukurydzy_-_przeglad_produktow_i_zastosowan) [ Jakie produkty spożywcze powstają z kukurydzy? ](#Jakie_produkty_spozywcze_powstaja_z_kukurydzy) [ Czy z kukurydzy wytwarza się pasze dla zwierząt? ](#Czy_z_kukurydzy_wytwarza_sie_pasze_dla_zwierzat) [ Jaką rolę odgrywa skrobia kukurydziana w przemyśle? ](#Jaka_role_odgrywa_skrobia_kukurydziana_w_przemysle) [ Jak kukurydza jest wykorzystywana do produkcji bioetanolu? ](#Jak_kukurydza_jest_wykorzystywana_do_produkcji_bioetanolu) [ Jakie biochemikalia i cukry pozyskuje się ze skrobi kukurydzianej? ](#Jakie_biochemikalia_i_cukry_pozyskuje_sie_ze_skrobi_kukurydzianej) [ Jakie bioplastiki i materiały wytwarza się z kukurydzy? ](#Jakie_bioplastiki_i_materialy_wytwarza_sie_z_kukurydzy) [ Jak kukurydza trafia do przemysłu farmaceutycznego i kosmetycznego? ](#Jak_kukurydza_trafia_do_przemyslu_farmaceutycznego_i_kosmetycznego) [ Czy z kukurydzy wytwarza się olej? ](#Czy_z_kukurydzy_wytwarza_sie_olej) [ W jakich branżach kukurydza jest surowcem przemysłowym? ](#W_jakich_branzach_kukurydza_jest_surowcem_przemyslowym) [ Podsumowanie ](#Podsumowanie) [ FAQ ](#FAQ) [ Czy kukurydza jest zbożem czy warzywem? ](#Czy_kukurydza_jest_zbozem_czy_warzywem) [ Czy z kukurydzy można produkować papier? ](#Czy_z_kukurydzy_mozna_produkowac_papier) [ Czym różni się kukurydza cukrowa od skrobiowej? ](#Czym_rozni_sie_kukurydza_cukrowa_od_skrobiowej) [ Czy kiszonka z kukurydzy to jedyna forma paszowa tej rośliny? ](#Czy_kiszonka_z_kukurydzy_to_jedyna_forma_paszowa_tej_rosliny) [ Czy z łodyg i liści kukurydzy produkuje się coś użytecznego? ](#Czy_z_lodyg_i_lisci_kukurydzy_produkuje_sie_cos_uzytecznego) Co produkuje się z kukurydzy – przegląd produktów i zastosowań -------------------------------------------------------------- Kukurydza to roślina platformowa – oznacza to, że z jednego surowca można uzyskać wiele strumieni produktów o zupełnie różnych właściwościach i zastosowaniach. Ziarno dzieli się na frakcje podczas przemiału mokrego lub suchego, a każda z nich trafia gdzie indziej. Główne frakcje przetwórcze ziarna kukurydzy: - **Skrobia** – największa frakcja, surowiec dla przemysłu spożywczego, chemicznego i materiałowego. - **Cukry ze skrobi** – glukoza, dekstroza, syropy glukozowo-fruktozowe (HFCS), maltodekstryny. - **Białko** – frakcje gluten meal i gluten feed, a także zeina używana do produkcji powłok i folii jadalnych. - **Olej** – pozyskiwany z frakcji zarodkowej, stosowany w żywności i oleochemii. - **Włókno** – frakcje błonnikowe i resztki roślinne przetwarzane na sorbenty, pasze i substraty energetyczne. Poniżej omawiam każdy z tych kierunków szczegółowo – razem z tym, co z nich faktycznie powstaje. Jakie produkty spożywcze powstają z kukurydzy? ---------------------------------------------- Lista przetworów spożywczych z kukurydzy jest długa. Samo ziarno różni się składem w zależności od odmiany – i to właśnie odmiana determinuje, do czego trafi. Produkty spożywcze z kukurydzy: - **Mąka kukurydziana** – mielona z całego ziarna lub samobielma, bezglutenowa, stosowana do wypieku chleba, tortilli i ciast. - **Kasza kukurydziana (grys)** – gruboziarnisty produkt przemiału, baza dla polenty, mamałygi i kasz błyskawicznych. - **Płatki kukurydziane** – produkowane przez ekstruzję lub walcowanie prażonego grysu, jeden z popularniejszych produktów śniadaniowych. - **Popcorn** – wytwarzany z odmian kukurydzy o twardym bielmie, które pod wpływem temperatury gwałtownie zwiększają objętość. - **Kukurydza konserwowa** – ziarna kukurydzy cukrowej blanszowane i sterylizowane w roztworze cukru i soli; typowy produkt puszkowany dostępny w handlu detalicznym. - **Skrobia kukurydziana (Maizena)** – zagęstnik do zup, sosów i deserów. - **Olej kukurydziany** – rafinowany, używany do smażenia i jako dodatek do sałatek. - **Syrop kukurydziany i HFCS** – słodziki stosowane w napojach, wyrobach cukierniczych i przetworzonej żywności. - **Maltodekstryna** – składnik przypraw instant, odżywek sportowych i sosów w proszku, choć rzadko kojarzy się z kukurydzą. **Warto pamiętać, że nie każda odmiana kukurydzy nadaje się do każdego zastosowania.** Odmiany wysokoskrobiowe trafiają do przemysłu skrobiowego i gorzelni, kukurydza cukrowa – do przetworów konserwowych, a odmiany o twardym bielmie – do produkcji popcornu. Kukurydza przemysłowa nie jest jednym jednorodnym surowcem. > **Wskazówka:** Jeśli interesujesz się tym, [jak rośnie kukurydza](https://lepszeplony.pl/jak-rosnie-kukurydza/) i które fazy wzrostu są decydujące dla jakości ziarna przeznaczonego do przetwórstwa, warto zapoznać się z tym zagadnieniem przed podjęciem decyzji o wyborze odmiany. ![Produkty z kukurydzy](https://lepszeplony.pl/wp-content/uploads/2026/07/bodyimg-32.jpg) Czy z kukurydzy wytwarza się pasze dla zwierząt? ------------------------------------------------ Tak – i to jest jeden z dominujących kierunków jej wykorzystania. W Polsce w 2018 roku zbiory kukurydzy na zielonkę przekroczyły 25,6 mln ton, podczas gdy zbiory na ziarno wyniosły 3,8 mln ton. **Większość masy kukurydzy trafia do żywienia zwierząt, nie na stoły.** [Przeczytaj: Czy kukurydza truskawkowa jest jadalna? Smak i sposób jedzenia](https://lepszeplony.pl/czy-kukurydza-truskawkowa-jest-jadalna/) Paszowe zastosowania kukurydzy: - **Ziarno kukurydzy** – wysokoenergetyczny składnik mieszanek paszowych dla bydła, trzody chlewnej i drobiu; nakłady energetyczne na produkcję 1 tony ziarna wynoszą 3,4 GJ. - **Kiszonka z kukurydzy** – zakiszana cała roślina z kolbą, podstawowa pasza objętościowa dla krów mlecznych; jednostkowe nakłady energetyczne na 1 tonę kiszonki wynoszą jedynie 0,45 GJ, co czyni ją ekonomicznie atrakcyjną paszą. - **DDGS (distillers dried grains with solubles)** – suszony wywar gorzelniany powstający jako produkt uboczny produkcji bioetanolu; bogaty w białko i energię, stosowany w żywieniu bydła, trzody i drobiu. - **Gluten feed i gluten meal** – frakcje białkowo-błonnikowe z przemiału mokrego kukurydzy, używane jako komponenty mieszanek paszowych. **Kiszonka z kukurydzy jest szczególnie ceniona w żywieniu krów mlecznych** – prawidłowo zakiszana cała roślina dostarcza wysoką koncentrację energii, co odzwierciedla się bezpośrednio w wydajności mlecznej. To jeden z powodów, dla których kukurydza kiszonkowa dominuje powierzchniowo nad kukurydzą ziarnową w polskim rolnictwie. Więcej na temat podstaw biologicznych tej rośliny znajdziesz w artykule o tym, [co to jest kukurydza](https://lepszeplony.pl/co-to-jest-kukurydza/). Jaką rolę odgrywa skrobia kukurydziana w przemyśle? --------------------------------------------------- **Skrobia kukurydziana odpowiada za ponad 85% globalnej produkcji skrobi.** Globalna produkcja skrobi przekracza 50 mln ton rocznie, a sama skrobia kukurydziana trafia nie tylko do żywności – około 40% jej produkcji kierowane jest do zastosowań niespożywczych. Przemysłowe zastosowania skrobi kukurydzianej według branży: BranżaZastosowaniePapierniczaKlejenie powierzchni papieru, powlekanie, dodatek do masy celulozowej – poprawia wytrzymałość na rozerwanie i drukowalnośćBudowlanaSpoiwo między rdzeniem gipsowym a okładziną w płytach gipsowo-kartonowychTekstylnaApretowanie i usztywnianie przędzy, poprawa wytrzymałości podczas tkaniaKlejowaBaza dla klejów do papieru, tektury falistej, drewna i opakowańChemicznaSurowiec do produkcji syropów, fermentacyjnych biochemikaliów i bioplastikówFarmaceutycznaSubstancja pomocnicza w tabletkach – spoiwo, rozpadacz i wypełniaczSkrobia kukurydziana bywa też modyfikowana fizycznie, enzymatycznie lub chemicznie, by uzyskać konkretne właściwości funkcjonalne. **Skrobia modyfikowana zachowuje stabilność tam, gdzie natywna skrobia traci swoją strukturę** – pod wpływem mrożenia, kwaśnego środowiska lub wysokiej temperatury. Dlatego trafia do sosów mroźniczych, koncentratów spożywczych, produktów beztłuszczowych i żywności specjalistycznej jako zamiennik tłuszczu lub materiał kapsułkujący aromaty i probiotyki. ![Produkcja mąki kukurydzianej](https://lepszeplony.pl/wp-content/uploads/2026/07/bodyimg2-32.jpg) Jak kukurydza jest wykorzystywana do produkcji bioetanolu? ---------------------------------------------------------- Kukurydza to główny surowiec skrobiowy do produkcji bioetanolu na świecie. W Stanach Zjednoczonych około 39% zbiorów kukurydzy trafia do biorafinerii etanolowych. **Proces polega na enzymatycznej hydrolizie skrobi do glukozy, a następnie fermentacji przez drożdże Saccharomyces cerevisiae.** Z 1 tony ziarna kukurydzy można uzyskać od 340 do 410 litrów etanolu – taki przedział podają badania Kaszkowiak (2013) i Michalskiego (2007), przeprowadzone m.in. na glebach lekkich w warunkach polskich. Wydajność zależy od zawartości skrobi w ziarnie, wilgotności i parametrów procesu fermentacji. Bioetanol z kukurydzy ma dwa główne zastosowania: - **Paliwo transportowe** – stosowany samodzielnie lub jako komponent mieszanki z benzyną. - **Surowiec chemiczny** – po odwodnieniu do etylenu staje się bazą dla polietylenu i innych polimerów bio-opartych, zastępując ropę naftową jako punkt wyjścia dla chemii organicznej. **Bilans środowiskowy bioetanolu kukurydzianego zależy w dużej mierze od tego, co dzieje się z produktami ubocznymi.** Zakłady, które przetwarzają DDGS na paszę i odzyskują olej zarodkowy, osiągają znacznie lepszy wynik emisyjny niż te, które utylizują pozostałości. To jeden z powodów, dla których nowoczesne biorafinerie kukurydziane integrują produkcję etanolu ze skrobią, HFCS, olejem i frakcjami białkowymi w jednym zakładzie – tzw. wet-mill. > **Wskazówka:** Przy wyborze odmiany kukurydzy do produkcji bioetanolu zwróć uwagę na zawartość skrobi w ziarnie, a nie wyłącznie na plon ogólny – odmiany wysokoskrobiowe dają wyraźnie lepszy uzysk etanolu z hektara niż odmiany o porównywalnym plonie, lecz wyższej zawartości białka. Jakie biochemikalia i cukry pozyskuje się ze skrobi kukurydzianej? ------------------------------------------------------------------ Hydroliza skrobi kukurydzianej to brama do całego katalogu substancji chemicznych. **Skrobia rozkładana enzymatycznie lub kwasowo daje glukozę, z której przemysł wytwarza dziesiątki produktów.** [Przeczytaj: Kiedy zbiera się kukurydzę? Terminy i oznaki zbioru](https://lepszeplony.pl/kiedy-zbiera-sie-kukurydze/) Główne produkty z hydrolizy skrobi kukurydzianej: - **Dekstroza** – czysta glukoza krystaliczna, stosowana w farmacji, żywności i fermentacji przemysłowej. - **Syropy glukozowe** – różnią się stopniem scukrzenia, co wpływa na słodycz, lepkość i trwałość gotowych wyrobów. - **HFCS (syrop glukozowo-fruktozowy)** – powstaje przez izomeryzację glukozy przy użyciu glukozo-izomerazy; szeroko stosowany jako słodzik w napojach i przetworzonej żywności. - **Kwas cytrynowy** – większość światowej produkcji tego kwasu pochodzi z fermentacji cukrów kukurydzianych; używany w napojach, detergentach i kosmetykach do regulacji pH. - **Kwas mlekowy** – fermentacyjny produkt cukrów kukurydzianych, surowiec do produkcji bioplastiku PLA. - **Ksantan (guma ksantanowa)** – polisacharyd uzyskiwany przez bakteryjną fermentację cukrów kukurydzianych; zagęstnik w żywności bezglutenowej, sosach i kosmetykach. - **Maltodekstryna** – produkt częściowej hydrolizy skrobi; nośnik aromatów, substancji bioaktywnych i łatwo przyswajalny węglowodan w produktach dla sportowców. - **Barwniki karmelowe** – produkowane z syropów glukozowych, stosowane w napojach, sosach i wyrobach cukierniczych. Co ciekawe, z hemiceluloz zawartych w łodygach i kolbach kukurydzy można hydrolizować ksylozę i dalej przetwarzać ją na ksylitol oraz inne poliole – choć ta ścieżka jest mniej powszechna i wymaga dodatkowej obróbki biomasy resztkowej. Jakie bioplastiki i materiały wytwarza się z kukurydzy? ------------------------------------------------------- **Kukurydza jest głównym źródłem surowca dla rynku tworzyw biodegradowalnych.** PLA (polilaktyd) odpowiada za około 47% rynku bioplastików, a polimery skrobiowe – za kolejne 41%. Oba te materiały bazują przede wszystkim na cukrach i skrobi kukurydzianej. Ścieżka produkcji PLA wygląda następująco: 1. Hydroliza skrobi kukurydzianej do glukozy. 2. Fermentacja glukozy do kwasu mlekowego. 3. Polimeryzacja kwasu mlekowego do polilaktydu (PLA). PLA stosuje się w opakowaniach jednorazowych, kubkach, włóknach tekstylnych, filamentach do druku 3D i implantach medycznych (bioresorbowalnych). Polimery skrobiowe trafiają głównie do opakowań biodegradowalnych i wypełniaczy ochronnych do paczek, zastępując styropian. Oprócz PLA i polimerów skrobiowych, z kukurydzy produkuje się etylen bio-oparty – przez odwodnienie bioetanolu. Etylen jest następnie polimeryzowany do polietylenu. Białko kukurydziane zeina tworzy natomiast hydrofobowe warstwy błonotwórcze, które wykorzystuje się do produkcji biodegradowalnych powłok, folii jadalnych i kapsułek. > **Wskazówka:** Rdzenie kolb kukurydzy, czyli osadki po oddzieleniu ziarna, warto traktować jako osobną frakcję surowcową. Rozdrobniony rdzeń kolby jest lekki, chłonny i ma kontrolowaną twardość – dlatego stosuje się go jako ścierniwo, sorbent przemysłowy i podłoże dla zwierząt laboratoryjnych. Jak kukurydza trafia do przemysłu farmaceutycznego i kosmetycznego? ------------------------------------------------------------------- W farmacji skrobia kukurydziana pełni funkcję substancji pomocniczej – w stężeniu 5–20% działa jako spoiwo i środek spęczniający w tabletkach, a w niższych stężeniach przyspiesza ich rozpad po podaniu. **Dekstroza z kukurydzy służy jako nośnik substancji czynnych, maltodekstryna wchodzi w skład syropów i preparatów doustnych.** PLA i skrobia modyfikowana są z kolei materiałem do implantów bioresorbowalnych i systemów kontrolowanego uwalniania leków. W kosmetyce kukurydza pojawia się w kilku postaciach: - **Skrobia kukurydziana** – składnik suchych szamponów, pudrów do ciała i past do zębów; pochłania wilgoć i działa jako łagodny środek ścierny. - **Kwas cytrynowy** – regulator pH i chelator jonów metali w szamponach, odżywkach i kremach. - **Ksantan** – zagęstnik i stabilizator emulsji w kosmetykach i produktach higieny osobistej. Czy z kukurydzy wytwarza się olej? ---------------------------------- Tak. **Olej kukurydziany pochodzi z frakcji zarodkowej ziarna** – zarodek stanowi zaledwie kilka procent masy ziarna, ale zawiera zdecydowaną większość lipidów. Większość oleju odzyskuje się nie z całego ziarna, lecz z frakcji zarodkowej oddzielonej podczas przemiału mokrego lub suchego. [Przeczytaj: Skąd pochodzi kukurydza? Pochodzenie, udomowienie i rozwój](https://lepszeplony.pl/skad-pochodzi-kukurydza/) Po rafinacji olej kukurydziany trafia do sprzedaży detalicznej jako olej jadalny. Nierafinowane frakcje olejowe z procesów mokrego mielenia mogą być dalej przetwarzane na biopaliwa lub oleochemikalia – np. plastyfikatory do tworzyw sztucznych. Warto też zaznaczyć, że powiązanie między liczbą ziaren na kolbie a zawartością tłuszczu w ziarnie jest bezpośrednim czynnikiem technologicznym – im lepsza kondycja rośliny i pełniejsze wykształcenie ziarna, tym wyższy uzysk oleju. Warto wiedzieć, [ile ziaren ma kolba kukurydzy](https://lepszeplony.pl/ile-ziaren-ma-kolba-kukurydzy/), by lepiej ocenić potencjał plonowania konkretnej odmiany. W jakich branżach kukurydza jest surowcem przemysłowym? ------------------------------------------------------- Skala przetwórcza kukurydzy obejmuje branże, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się z rośliną uprawną. Branże wykorzystujące kukurydzę jako surowiec: - **Spożywcza** – mąka, kasza, płatki, skrobia, syropy, olej, kukurydza konserwowa. - **Paszowa** – ziarno, kiszonka, DDGS, gluten feed. - **Energetyczna i chemiczna** – bioetanol, biogaz, etylen bio-oparty. - **Materiałowa i tworzywowa** – PLA, polimery skrobiowe, powłoki z zeiny, folie jadalne. - **Papiernicza** – klejenie powierzchni papieru i powlekanie mas papierniczych. - **Budowlana** – płyty gipsowo-kartonowe, kleje do tektury falistej i drewna. - **Tekstylna** – apretur i usztywnianie przędzy. - **Farmaceutyczna** – substancje pomocnicze w tabletkach, implanty bioresorbowalne. - **Kosmetyczna** – suche szampony, pudry, zagęstniki emulsji. Rynek biochemikaliów bio-opartych – w dużej mierze oparty na kukurydzy – jest wyceniany na ponad 70 mld USD, a prognozy wzrostu wskazują na osiągnięcie około 158 mld USD. Nie jest to rynek niszowy. Kukurydza przesuwa się z roli rośliny paszowej w kierunku rośliny platformowej dla całej biogospodarki. Warto w tym kontekście śledzić też kierunek, w którym zmierza hodowla odmian – skrót [FAO w uprawie kukurydzy](https://lepszeplony.pl/co-oznacza-skrot-fao-w-uprawie-kukurydzy/) określa wczesność odmiany, co bezpośrednio wpływa na to, do jakiego kierunku przetwórstwa dana odmiana się nadaje. Z kolei zagadnienie [CCM z kukurydzy](https://lepszeplony.pl/co-to-jest-ccm-z-kukurydzy/) dotyczy specyficznego kierunku paszowego, w którym ziarno jest kiszone razem z okrywą nasienną – to rozwiązanie dla gospodarstw z bydłem. Podsumowanie ------------ Kukurydza to jeden z wszechstronniejszych surowców roślinnych – z jednej rośliny produkuje się żywność, pasze, biopaliwa, bioplastiki, chemikalia przemysłowe i składniki farmaceutyczne. Co produkuje się z kukurydzy, zależy od odmiany, frakcji ziarna i procesu przetwórczego: skrobia trafia do przemysłu papierniczego i chemicznego, cukry – do gorzelni i biorafinerii, zarodek – do tłoczni oleju, a cała roślina – do kiszonkarni. Skala tej wszechstronności sprawia, że kukurydza jest dziś czymś więcej niż rośliną paszową – staje się fundamentem biogospodarki. FAQ --- ### Czy kukurydza jest zbożem czy warzywem? Q: Czy kukurydza jest zbożem czy warzywem? A: Kukurydza to roślina zbożowa z botanicznego punktu widzenia. Odmiana cukrowa jest traktowana jak warzywo ze względu na sposób spożycia – zbierana niedojrzała, zawiera dużo cukrów prostych zamiast skrobi. ### Czy z kukurydzy można produkować papier? Q: Czy z kukurydzy można produkować papier? A: Z kukurydzy produkuje się skrobię stosowaną w przemyśle papierniczym do klejenia i powlekania powierzchni papieru. Skrobia kukurydziana poprawia wytrzymałość i drukowalność, ale sam papier wytwarza się z celulozy drzewnej. ### Czym różni się kukurydza cukrowa od skrobiowej? Q: Czym różni się kukurydza cukrowa od skrobiowej? A: Kukurydza cukrowa zawiera wysoką zawartość cukrów prostych w niedojrzałym ziarnie – nadaje się do spożycia bezpośredniego i konserwowania. Odmiany skrobiowe mają wysoką zawartość skrobi i trafiają do przetwórstwa przemysłowego. ### Czy kiszonka z kukurydzy to jedyna forma paszowa tej rośliny? Q: Czy kiszonka z kukurydzy to jedyna forma paszowa tej rośliny? A: Kukurydza w żywieniu zwierząt występuje jako kiszonka, suszone ziarno, CCM (ziarno kiszone z okrywą) i DDGS – suszony wywar gorzelniany będący produktem ubocznym produkcji bioetanolu. ### Czy z łodyg i liści kukurydzy produkuje się coś użytecznego? Q: Czy z łodyg i liści kukurydzy produkuje się coś użytecznego? A: Łodygi i liście kukurydzy mogą być substratem do produkcji biogazu lub peletu opałowego. Z resztek lignocelulozowych pozyskuje się też materiały techniczne, jednak opłacalność ogranicza wilgotność biomasy i koszty transportu.